16

Για ωμή βία που στρεέφεται κατά του κοινωνικού συνόλου μίλησε πριν λίγο ο Παυλόπουλος.

Ας είναι.

Ωμή βία κατά ενός συνόλου που ξε(πε)ρασε άπειρες ανάλογες καταστάσεις καθισμένο στον καναπέ του αλλάζοντας κανάλια στην τηλεόραση. Κι εγώ μέλος αυτού του συνόλου.

Ωμή βία κατά ενός συνόλου που δεν κατέβηκε ολόκληρο στους δρόμους να διαμαρτυρηθεί, είτε γιατί φοβήθηκε είτε γιατί αδιαφόρησε. Εγώ φοβήθηκα.

Ωμή βία κατά ενός συνόλου κοιμισμένου που ακόμη και τώρα συμψηφίζει βιτρίνες και εορταστικές περιόδους με την κρατική τρομοκρατία και την κάννη στο κεφάλι που μας ακουμπάει κάθε μπάτσος. Και σε μένα που πολλές τέτοιες περιπτώσεις στο παρελθόν τις θεωρούσα μεμονωμένα περιστατικά.

Ας τα κάψουν όλα, ας κάψουν κι εμάς, ας κάψουν κι εμένα που κάθομαι ακόμα εδώ, στο σπίτι, και ενώ εξοργίζομαι δεν κάνω τίποτα γιατί φοβάμαι.

Βία για λύτρωση, για συγχώρεση, για ανακούφιση, και πάνω απ’ όλα, βία για εκδίκηση.

Αυτή η πόλη

σου ταϊζει τη γλύκα της με τις φούχτες, ώσπου να σκάσεις.

Συζητήσεις (Γιανναράς), διαλέξεις (Βαγενάς, Ήγκλετον), σινεμά (Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν), συναυλίες (Χειμερινοί κολυμβητές, *Στέρεο Νόβα*), βιβλία (Οι Σκέψεις του Πασκάλ από τον Παπαγιώργη, εξαντλημένο στον εκδότη, σε ένα μικρό βιβλιοπωλείο πίσω απ’ τη Μαβίλλη), η σειρά άρθρων που ξεκίνησε εδώ και δυο βδομάδες ο Αρανίτσης στην Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας (η οποία φαίνεται θα είναι ανάλογη, σε εύρος και αξία, της συγκλονιστικής ανάλυσης του νεοελληνικού τραγουδιού που έκανε ο ίδιος λίγα χρόνια πριν), κομμάτια ψωμιού σε λάδι, ρίγανη, λεμόνι και αλάτι ενώ βρέχει απέναντι στον Λυκαβηττό.

Ας είναι όλα αυτά κομμάτια μιας συγκίνησης επιφανειακής, υπομνηματικής. Ας είναι κακοχωνεμένες σκηνές από μια ζωή η οποία βιώνεται ως τέτοια επειδη αποσπώνται τα ανωτέρω για να κρεμμαστούν εδώ, μπας και νοηματοδοτήσουν κάτι. Ας είναι όλα αυτά.

Κάποτε θα υπάρξουν και βαθύτερα.

Απόψε αυτά αρκούν.

I, Baltasar Espinosa

Όταν μας ανακοίνωσαν ότι ο συρμός του μετρό θα καθυστερήσει να αναχωρήσει διόλου δεν ανησύχησα. Ακόμα και στην απομακρυσμένη περίπτωση που ο αποκλεισμός θα διαρκούσε κάμποσες ώρες το ζεστό καρβέλι με προζύμι που είχα αγοράσει από τον Πιετρή στην Αλεξάνδρας ήταν αρκετό.

Αν όμως οι υπόλοιποι συνεπιβάτες πεινούσαν, στιγμή δε θα δίσταζα να τους το δώσω. Όχι επειδή είμαι καλός, προς θεού, μη φανταστείτε κάτι τέτοιο. Τα μισανθρωπικά μου ένστικτα θα έθεταν ως προτεραιότητα την αποφυγή συγχρωτισμού με το μοχθηρό πλήθος το οποίο το δίχως άλλο θα ανίχνευε τη ζεστή μυρωδιά του άρτι τεμαχισμένου άρτου. Θα τους το έδινα με ευγένεια αφού μια επιθετική ή απαξιωτική συμπεριφορά πιθανόν να προκαλούσε συνανατροφή μαζί τους.

Όταν όμως θα μαθαίναμε ότι ο αποκλεισμός θα κρατήσει μέρες και βδομάδες ολόκληρες, η μισανθρωπία μου, μασκαρεμένη σε ευγένεια, θα περνιόταν για αδυναμία, και θα με καθιστούσε το πρώτο θύμα του αναπόφευκτου κανιβαλισμού.

Τρίτο σχόλιο

Ξαπλώνω και διαβάζω τον Παπαγιώργη να θρηνεί τον νεκρό του φίλο. Είναι Κυριακή, έχω αποφύγει τις περιττές υποχρεώσεις της βραδιάς, οι κουρτίνες του δωματίου μου φιλτράρουν τις τελευταίες δυνατές ακτίνες του απογευματινού ήλιου και το δωμάτιο λούζεται σε χρώμα σέπια. Το παρόν βιώνεται ήδη από τη σκοπιά του μέλλοντος, είναι το αντικείμενο και η αιτία της σύγχρονής του νοσταλγίας, η αλυσίδα της διαφοράς ξετυλίγεται.

***

Παλαιότερα είχα ένα άλλο μπλογκ και το ‘κλεισα. Δεν με ικανοποιούσε η ποιότητα και ο τρόπος της γραφής μου. Έτσι έλεγα στον εαυτό μου. Ψέματα δηλαδή αφού διέσωζα έτσι την πιθανότητα -μάλιστα όταν είσαι νέος μπορείς να μιλήσεις για βεβαιότητα- να βελτιώσω, με λίγη ή πολλή δουλειά, το στυλ μου. Πέρασε καιρός για να διαπιστώσω και κυρίως να αποδεχτώ ότι είναι η ίδια η σκέψη μου, ο τρόπος και οι ικανότητές της, που αποτελούσε το πρόβλημα. Συγκεκριμένα: οι δυνατότητές της για βύθιση στα παρατηρούμενα πράματα και την ανάλυσή τους.

***

Σηκώνομαι από το κρεβάτι και ανοίγω το ημερολόγιο που κρατούσα όταν πήγα στη Βαρκελώνη το καλοκαίρι. Ανάμεσα σε άλλα, υπάρχουν λεπτομερείς καταγραφές όλων των φαγητών που έφαγα τις εννιά μέρες που ήμουνα εκεί. Σε μια από τις περιγραφές βρίσκω τη φράση “μια γενναία μερίδα παέγια με θαλασσινά”. Δίπλα σημειωμένη, ήδη από τότε, η απορία “σε ποιά εποχή η φράση “γενναία μερίδα” είχε πραγματικό βάρος χωρίς να αυτοϋπονομεύεται;”.

***

Είμαστε σαν το λάδι εμείς οι δυο. Μου έλεγε ένας φίλος αγαπημένος κατά τη διάρκεια μιας βόλτας στο κέντρο του Εδιμβούργου. “A mile wide and an inch deep“. Αναφερόταν στα ενδιαφέροντά μας, αλλά κάλλιστα μπορώ να δω ότι ταιριάζει και στις αναλυτικές μου ικανότητες. Είχα αποφασίσει να ανοίξω καινούργιο μπλογκ μόνο όταν θα μπορούσα να ελέγχω την έκφραση και την σκέψη σε βαθμό ηδονικό και αυτοϊκανοποιητικό.

***

Αφήνω το ημερολόγιο στη θέση του, ξαπλώνω ανάσκελα και κοιτάζω το σέπια ταβάνι. Θυμάμαι τα βιβλία που με έκαναν να συνάψω ηδονική σχέση με τη γλώσσα όταν τα διάβαζα μικρός. Για άγνωστο λόγο όλα αφορούν σκηνές βρώσης. Πινόκιο, Ρομπέν των Δασών, Δον Κιχώτης δεν θυμάμαι ποιά άλλα. Διέκοπτα την ανάγνωση, έτρεχα στο ψυγείο, έκοβα χοντρές φέτες τυριού και σαλαμιού (ή γενναίες μερίδες;), τις έμπηγα σε φρέσκο, άσπρο ψωμί, και τις έτρωγα ξαναδιαβάζοντας τα φαγοπότια. Δεν πήρα ποτέ ξανά τέτοιου είδους ηδονή από τη γλώσσα: απλή, απτή, συγκεκριμένη, άμεση, συμμετοχική. Η ηδονή από κατοπινά αναγνώσματα (Σκαρίμπας, Πεντζίκης, Rushdie, Roth, Σεφέρης, Αλεξάνδρου, Αναγνωστάκης, Eliot, Καβάφης, Πανσέληνος, Derrida, Borges, Calvino και Fish) θα πρέπει να θεωρηθεί ως ηδονοβλεψία στην καλύτερη περίπτωση, συνταγή για παράλυση στη χειρότερη.

***

Στην προηγούμενη ανάρτηση έγραφα με έντονα γράμματα τη λέξη “τελικά”. Ένιωθα ότι ήθελα να εμβαθύνω, να αναλύσω, ότι κάτι υπάρχει εδώ που πρέπει να ειπωθεί με όσα λόγια είναι απαραίτητα. Δεν μπόρεσα. Ξαναπαίρνω τον Παπαγιώργη. Γράφει: “…τελικά -και αυτό το τελικά κρύβει πάντα μια κηδεία-…”. Φθονώ.

Int(r)o

Υποθέτω ότι τελικά ο τρόπος με τον οποίο ζει κανείς, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο αγαπά, δεν είναι παρά ο τρόπος με τον οποίο πεθαίνει.

***

Αιτούμαι, λοιπόν, ο τρόπος της ζωής, της αγάπης και του θανάτου μου να είναι -ή έστω να φαίνεται στα μάτια άλλων- μετρημένος και αξιοπρεπής.

Περιπέτειες ενός επιμελητή κειμένων, κεφάλαιο δεύτερο

Όπου ο Βαρώνος Κόζιμο είναι πεπεισμένος ότι ανατινάζει το σύστημα εκ των έσω τοποθετώντας μικρούς δυναμίτες αντιεξουσιασμού σε καίρια σημεία

αρχικό κείμενο: “… η Κυπριακή Κυβέρνηση αποφάσισε την ανάπλαση… το Κράτος συμπαρίσταται…”

τελικό κείμενο: “… η κυπριακή κυβέρνηση αποφάσισε την ανάπλαση… το κράτος συμπαρίσταται…”

Γιατί η πολιτική είναι πρωτίστως θέμα αισθητικής.

American Blood, English Wit

Από άρθρο των χθεσινών New York Times, για τον άρτι αποδημήσαντα Robert Giroux, Αμερικάνο εκδότη και επιμελητή, μεταξύ άλλων, του T. S. Eliot, της Sontang, του Kerouac:

His ambition to write might have prompted an exchange with Eliot, then in his late 50s, on the day they met in 1946, when Mr. Giroux, “just past 30,” as he recalled the moment in “The Oxford Book of Literary Anecdotes,” was an editor at Harcourt, Brace. “His most memorable remark of the day,” Mr. Giroux said, “occurred when I asked him if he agreed with the definition that most editors are failed writers, and he replied, ‘Perhaps, but so are most writers.’ ”