Περιπέτειες ενός επιμελητή κειμένων, κεφάλαιο πρώτο

Όπου ο Βαρώνος Κόζιμο αναγνωρίζει την τραγική ανεπάρκεια του και την έλλειψη δημιουργικής ικανότητας.

Ο συγγραφέας ενός από τα άρθρα που παραλάβαμε σήμερα στο γραφείο ήθελε να χρησιμοποιήσει τον πληθυντικό της λέξης «πρόστιμο».

Η μορφολογική και ορθογραφική επινοητικότητά του ήταν αξιοσημείωτη: «προστύμματα«. Παρά την ιδιοφυή αυτή έκρηξη της αστεϊκής ικανότητας του αρθογράφου περί των αποτελεσμάτων της επιβολής προστ(ύψ)ίμων, οδηγούμαστε εν τέλει σε ένα καθορισμένο, λίγο ή πολύ, νόημα.

Στην επόμενη του παράγραφο όμως ο αρθρογράφος παραδίδει δείγματα ενός ταλέντου, ψήγματα μιας ασίγαστης δημιουργικής έξαρσης που θα έκανε και τον Τζόυς να κοκκινίσει από ντροπή για την ανεπάρκειά του. Μέσα στο κείμενό του ο άμοιρος επιμελητής βρίσκει παρατημένη τη λέξη «δημηουργειθεί«. Σαν το ένα και μοναδικό απολιθωμένο οστό άγνωστου είδους δεινόσαυρου που σε προκαλέι να ερμηνεύσεις από αυτό ολόκληρο τον οργανισμό του χαμένου θηρίου, έτσι και η λέξη αυτή, σφηνωμένη στην άμμο, ξεθυμαμένη, περιμένει την κατάλληλη ερμηνεία προκειμένου να επιστρέψει στην πρωταρχική της κατάσταση.

Δηλώνω εξαρχής την αδυναμία μου να προσφέρω με σιγουριά τη λύση του αινίγματος. Το μόνο που μπορώ να προσφέρω γονατίζοντας ταπεινά μπροστά στα πόδια της καινούργιας αυτής θεότητας είναι μια δειλή, αδύνατη, περιορισμένη και πιθανότατα λανθασμένη ερμηνευτική εισήγηση. Είμαι σίγουρος ότι απέτυχα οικτρά να συλλάβω και να αποδώσω τις προθέσεις του συγγραφέα· δηλώνω όμως με θάρρος ότι έκανα ό,τι μπορούσα.

Η μοναδική μέθοδος που θεώρησα κατάλληλη για εφαρμογή ήταν η συνειρμική ετυμολόγηση. Ήλπιζα και ελπίζω ότι αυτή ήταν και η μέθοδος δημιουργίας· δεν μπορώ όμως να ξέρω με σιγουριά. Παραθέτω λοιπόν τα αποτελέσματα:

Δημηουργειθεί> προφανώς ο «δήμος» είναι το πρώτο συνθετικό στοιχείο. Το «γει» στο τρίτο συνθετικό μας ωθεί αναμφίβολα στο ρήμα «εγείρω». Δεν θα πρέπει να πλανηθούμε και να συμπεράνουμε πως υφίσταται εδω η συνδήλωση «δημεγέρτης». Η χρήση της παθητικής φωνής θα πρέπει να μας υποψιάσει ότι ο συγγραφεας κινείται μακριά από προσωποκεντρικές αντιλήψεις περί της επαναστατικής διαδικασίας. Αυτό που έχει σίγουρα κατά νου είναι η αυτοοργάνωση από τα κάτω. Αυτονομία και αυτορρύθμιση θα είναι τα συστατικά μιας πλατιάς δημοκρατικής επανάστασης.

Ως εδώ τα προφανή. Γιατί λείπει το δεύτερο συστατικό, που έχει φυτευτεί ανάμεσα στα δύο προαναφερθέντα, κινδυνεύοντας πότε να τα υποτάξει και πότε να υποταχθεί σε αυτά. Το αρνητικό μόριο «ου», βρισκόμενο ακριβώς στο μέσο της λέξης, δεν διασπά το νόημά της (αφού οι συδηλώσης της αρχής και του τέλους είναι εμφανείς) αλλά διασπά έστω και στιγμιαία την προσοχή μας, την ερμηνευτική και αναγνωστική δεξιότητά μας. Ο συγγραφέας σπείρει την υποψία της άρνησης, της ματάιωσης, της αποτυχίας, της ήττας μέσα στην καρδιά της επανάστασης καταδεικνύοντας έτσι το προδεδικασμένο τέλος κάθε προσπάθειας αλλαγής. Δεν αφήνει όμως αυτή την άρνηση να κυριαρχεί στα σημαινόμενα. Σαν φάντασμα εμφανίζεται και εξαφανίζεται όποτε θέλει,και δεν αφήνει τους επαναστάτες να πιστέψουν στην αναπόφευκτη δικαίωση αλλά ούτε και να παραλύσουν από αδυναμία θεμελίωσης του τελικού σκοπού τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: